BÀN TAY RÁM NẮNG VÀ LINH HỒN MẮM QUÊ Chắc hồi đó nếu ai hỏi tui, cái gì làm nên mùi quê hương, tui sẽ không ngần ngại mà nói liền: Mắm . Mắm ruốc, mắm nêm, mắm kho, mắm xào sả ớt… cái vị mặn mòi ấy lẩn quẩn trong từng hơi thở, thấm vô vạt áo bà, vô bàn tay rám nắng của má, rồi len lỏi vô ký ức đứa con xa quê như tui, để bây giờ, chỉ cần nghe đâu đó mùi mắm sôi lăn tăn trên bếp là y như có ai chạm khẽ vô miền thương nhớ. 1. Bữa cơm quê và mùi mắm đằm sâu Ngày đó, mỗi chiều, tui hay ngồi trên bộ ván gỗ, nhìn ra sân sau chờ má nhóm bếp. Cái bếp củi lúc nào cũng vương mùi khói quyện cùng mùi mắm kho. Có khi chỉ là dĩa mắm ruốc quẹt với vài lát thịt luộc, hay bát mắm nêm chan bún tươi, vậy mà trôi cơm dễ sợ. Có lần má cười cười nói: “Má làm mắm này hồi Tết đó, còn thơm lắm nghen. Bữa nào con đem ra Sài Gòn ăn, nhớ quê.” Mấy đứa em nhỏ chạy vòng vòng, thỉnh thoảng tạt ngang nồi mắm kho, cứ hít hà: “Thơm quá chừng má ơi!” Má chậc lưỡi: “Ăn không hết cơm chớ gì. Coi chừng mặn...