Mắm Hương Trung - Phan Thiết – Hương Vị Gia Đình
Mắm Hương Trung - Phan Thiết – Hương Vị Gia Đình
Có những chiều ngồi giữa phố xá ồn ào, tôi bất chợt nghe mùi nắng hanh hanh trên mái tôn và ngỡ như mình đang đứng giữa sân nhà xưa. Trong trí nhớ của tôi, chỉ cần thoảng một chút mùi khói bếp, một chút gió mang hơi mặn từ biển, hay đơn giản là tiếng leng keng ai đó mở nắp nồi… là lòng lại chạy ùa về quê. Chạy về những bữa cơm chiều ba bốn người quây quần, ngồi quanh chiếc bàn gỗ cũ đã tróc sơn, nơi có dĩa rau luộc còn bốc hơi, dĩa cá kho rim đậm màu, và nhất định phải có chén mắm thơm nồng ở giữa – như linh hồn của cả gian bếp.
Ngày nhỏ, tôi cứ nghĩ bữa cơm quê là chuyện hiển nhiên như hơi thở. Lớn lên rồi mới biết, những điều bình dị nhất lại là thứ khó gặp nhất giữa đời.
1. Bữa cơm quê – nơi mọi câu chuyện bắt đầu
Hồi đó, mỗi lần gần tới giờ cơm chiều, tôi hay chạy lòng vòng trong sân, đuổi con chó mập ú của nhà, rồi đứng nép bên cửa bếp nhìn má nấu ăn. Cái bếp nhỏ xíu mà lúc nào cũng ấm, ấm từ hơi than đỏ, ấm từ tiếng xoong nồi va nhẹ, ấm từ mùi thức ăn lan ra khắp sân. Mùi mắm ruốc xào sả ớt thơm đến nao lòng, mùi mắm kho sôi lục bục trong nồi đất, mùi nước mắm mới khui nồng nàn mà với tôi lúc đó là “mùi nhà”.
Má hay cười, nói với ba:
– “Con nhỏ này hễ nghe mùi mắm là chạy vô bếp à.”
Ba cười khà khà:
– “Cha cha, con tui giống tui rồi đó. Ăn cơm mà không có chén mắm là thấy thiếu nợ.”
Những câu nói giản dị vậy mà bây giờ nhớ lại, thương đến tê lòng.
Tôi còn nhớ như in những bữa cơm chiều mùa mưa. Gió thốc bên ngoài, mái tôn kêu lộp bộp, còn trong nhà thì thơm lừng nồi mắm kho má đang khuấy. Má nói:
– “Bữa nay trời lạnh, ăn mắm kho với rau luộc cho ấm bụng nghen.”
Ba thì đòi thêm chén cơm nóng hổi, nói giọng thiệt tình:
– “Có mắm kho là khỏi cần gì thêm cũng ngon.”
Cả nhà ngồi xúm lại, ai cũng xuýt xoa vì nóng, vừa ăn vừa cười. Cơm dẻo, rau luộc xanh giòn, chấm miếng mắm kho thơm nồng, cay nhẹ của ớt, mằn mặn vừa tới… trời ơi, ngon theo kiểu mà không nhà hàng nào nấu được. Ngon vì có má đứng sau bếp, có ba lau bàn giúp, có chị Hai vẫy quạt lửa, và có tôi chạy tới chạy lui hỏi:
– “Má ơi, chín chưa?”
2. Mắm – linh hồn của bếp quê
Có người nói mắm là thứ nặng mùi. Nhưng với tôi, mắm là thứ đậm tình. Là cả một trời ký ức.
Mắm ruốc xào sả ớt
Hồi đó má làm một hũ mắm ruốc to đùng để dành ăn quanh năm. Mỗi lần mở nắp, mùi mắm ruốc quện với sả, với ớt, với dầu nóng… thơm khét mà đã. Má xào xong thì để nguội, bỏ vô hũ sành, để dành ăn dần. Mỗi lần tôi chạy về nhà, má lại xắn muỗng cho đầy chén:
– “Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Tôi cười, nói:
– “Tại má nấu ngon quá chứ bộ.”
Mắm nêm – hương vị của những buổi trưa oi ả
Trưa hè, ăn bún với mắm nêm là số dzách. Ba thường bằm thêm đu đủ, chan mắm nêm lên rồi trộn cho đều. Vừa trộn vừa gật gù:
– “Má tụi bây làm mắm nêm khéo ghê, thơm mà không gắt.”
Tôi nhớ như mới hôm qua cảnh cả nhà ngồi quanh cái bàn nhỏ, vừa ăn vừa quạt, vừa kể chuyện trời đất… giống như mọi chuyện trong ngày đều tan ra theo cái vị đậm đà ấy.
Mắm kho – món của những ngày mưa
Không hiểu sao, trời cứ mưa là má lại kho mắm. Má nói:
– “Mưa mà có nồi mắm kho thì ấm cái bụng, ấm cái lòng.”
Mắm kho thơm lừng, chan chút nước mắm sệt lên cơm nóng… Chỉ cần như vậy thôi mà tôi có thể ăn liền hai chén. Ba thì hay gắp miếng thịt trong nồi mắm, lấy chấm rau, rồi nói:
– “Món này ăn tới già cũng không chán.”
Nước mắm – thứ gắn chặt với mọi bữa ăn
Chai nước mắm quê thuở đó như vật bất ly thân của bàn ăn. Cơm trắng, rau luộc, cá chiên, trứng luộc… chỉ cần khui chai nước mắm ra là đủ ngon rồi.
Má thường bưng chai nước mắm đặt giữa bàn, nói:
– “Má làm mắm này hồi Tết đó, còn thơm lắm nghen…”
Nghe câu đó thôi là biết bữa cơm nay sẽ ấm lòng.
3. Lớn lên rồi mới hiểu giá trị của bữa cơm
Khi rời quê lên thành phố, tôi mới thấm từng chút một sự quý giá của bữa cơm xưa. Ở thành phố, ăn cơm ngoài quán nhiều đến mức thấy cơm cũng như nước – đâu có gì đặc biệt. Nhưng mỗi lần ngửi thấy ai đó xào sả ớt, lòng tôi lại nhói lên. Tôi nhớ má cầm đũa đảo trong chảo, nhớ tiếng ba gọi:
– “Cơm dọn chưa mấy đứa?”
Nhớ chị Hai hay gắp đồ ăn cho tôi, rồi la yêu:
– “Ăn chậm thôi, nghẹn bây giờ.”
Còn bây giờ, tôi tự nấu cơm trong căn phòng nhỏ xíu. Có hôm mua được hũ mắm ngon, ráng xào lên rồi ngồi ăn một mình. Vị mắm đậm đà làm sống mũi cay cay, nhưng không phải vì cay ớt… mà vì nhớ nhà.
Có hôm gọi về, nghe tiếng má ngoài vườn vọng vô:
– “Bữa nào về má làm nồi mắm kho cho ăn nghen.”
Trời ơi, nghe câu thôi là muốn xách ba lô về liền.
4. Những món mắm – không chỉ là đồ ăn, mà là nỗi nhớ
Tôi nhận ra, mắm không chỉ là món ăn mộc mạc của người quê. Nó là thứ gói cả tuổi thơ, gói luôn hơi thở của từng mùa trong năm.
Mắm ruốc là mùa nắng gắt, má phơi sả, phơi ớt cho khô để xào cho thơm.
Mắm nêm là mùa hè oi ả, ăn bún ngoài sân, dưới bóng cây mận già.
Mắm kho là mùa mưa dầm, tiếng gió hun hút ngoài hiên.
Nước mắm là mọi bữa cơm – từ Tết nhất đến ngày thường.
Có khi chỉ cần nghe ai nhắc “mắm xào sả ớt” thôi là tôi đã thấy cả gương mặt má hiện lên, thấy cả gian bếp ấm của một thời thơ dại.
5. Nơi giữ vị quê – trong từng câu chuyện, từng hũ mắm
Người ta nói, lớn rồi ai cũng mang theo một hương vị để nhớ về.
Tôi thì mang theo mùi mắm.
Ngày xưa, tôi từng nghĩ mình sẽ không bao giờ xa được bữa cơm quê. Nhưng đời đưa mỗi người mỗi ngả. Có khi cả năm tôi mới về quê được hai ba lần. Mỗi lần về, má đều xếp cho tôi mấy hũ mắm mang lên thành phố, nói:
– “Mang theo mà ăn, nhớ nhà thì mở ra nghe.”
Chỉ người làm má mới nói được câu thương đến vậy.
6. Kết – Một lời gửi gắm nhẹ nhàng…
Nếu bây giờ ai hỏi tôi điều gì gắn bó nhất với tuổi thơ, tôi sẽ không nói là cây cầu bắc qua con suối nhỏ, không nói là con chó mập ú hay mấy buổi chiều tắm mưa.
Tôi sẽ nói: bữa cơm gia đình.
Là tiếng ba cười.
Là bàn tay má xới cơm.
Là chén mắm nồng nàn ở giữa bàn, giản dị mà giữ cả nhà lại bên nhau.
Có những thứ càng lớn càng thấm, càng xa càng thương.
Như những hũ mắm quê – mặn mà, đậm đà, mà đầy yêu thương.
Tôi viết những dòng này cũng chỉ để tự nhắc mình:
Dù đi đâu về đâu, vẫn có một căn bếp nhỏ đang chờ, có người thương đang kho nồi mắm kho, có hương quê đang tỏa trong từng món ăn mộc mạc.
Và nếu ai đọc tới đây mà chợt thèm mắm, hay chỉ đơn giản muốn tìm lại chút hương vị quê xưa… thì cứ ghé như ghé nhà vậy thôi, không phải quảng cáo gì cả, chỉ là lời rủ rê thân tình:
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood
hay vô coi ở huongtrung.vn nghen.
Má tui cũng hay coi Facebook facebook.com/nuocmamhuongtrung
để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm.
Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 –
nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Nhận xét
Đăng nhận xét